Mevlâna Müzesi, Konya’nın Karatay ilçesinde yer alan, hem tarihi hem de manevi açıdan dünyanın en önemli müzelerinden biridir. Mevlâna Dergâhı’nda hizmet veren müze, Cumhuriyet’in ilanından sonra 1926 yılında “Konya Asâr-ı Atîka Müzesi” adıyla ziyarete açılmış, 1954 yılındaki düzenlemeyle bugünkü adını almıştır.

Tarihi ve Kubbe-i Hadra

Mevlâna Müzesi’nin bulunduğu yer, Selçuklu sarayının gül bahçesidir. Bu bahçe, Sultan Alâeddin Keykubat tarafından Mevlâna’nın babası Sultânü’l-Ulemâ Bâhaeddin Veled’e hediye edilmiştir. Bahaeddin Veled’in 1231’de vefatından sonra buraya defnedilmesiyle süreç başlamış, Mevlâna’nın 1273’teki vefatının ardından oğlu Sultan Veled’in girişimiyle türbe inşa edilmiştir. 1274 yılında Tebrizli Mimar Bedrettin tarafından yapılan ve “Kubbe-i Hadra” (Yeşil Kubbe) olarak bilinen türbe, Konya’nın simgesi haline gelmiştir.

Müze Yapısı

Müzenin çekirdeğini Mevlâna’nın türbesi oluşturur. Avluya “Dervişân Kapısı”ndan girilir. Avlunun çevresinde derviş hücreleri, semahane, mescit, türbeler ve çeşitli yapılar yer alır. İçeride ayrıca Yavuz Sultan Selim’in yaptırdığı şadırvan, “Şeb-i Arus” havuzu ve “selsebil” çeşmesi bulunmaktadır. Bugün müze, bahçeleriyle birlikte yaklaşık 18 bin metrekarelik bir alana yayılmıştır.

Müzede Bulunan Kıymetli Eserler

Mevlâna Müzesi, yalnızca bir türbe değil; Mevlevilik kültürünü yaşatan önemli bir merkezdir. Burada:

• • Mevlâna’nın sandukası (1274, ceviz ağacından işlenmiş),

• • Pûşîde (Mevlâna’nın mezar örtüsü),

• • El yazması Mesnevî nüshaları,

• • Nisan Tası (1327, İlhanlı hükümdarı tarafından hediye edilmiş),

• • Mevlevi dervişlerine ait kıyafetler, müzik aletleri, kandiller, levhalar ve el yazması eserler sergilenmektedir.

Ayrıca 1854 yılında kurulan İhtisas Kütüphanesi, Selçuklu, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinden kalan 2 bin 756 cilt, 4 binden fazla el yazması esere ev sahipliği yapmaktadır.

Mevlâna’nın Hayatı ve Öğretileri

Asıl adı Muhammed Celâleddîn olan Mevlâna, 1207 yılında Horasan’ın Belh şehrinde doğmuş, 17 Aralık 1273’te Konya’da vefat etmiştir. Babası Sultânü’l-Ulemâ Bahâeddin Veled ile Anadolu’ya göç eden Mevlâna, Konya’da ilmini geliştirmiş ve eserlerini kaleme almıştır. Hayatının dönüm noktası, 1244’te Şems-i Tebrîzî ile tanışması olmuştur. Bu dostluk, Mevlâna’nın eserlerine ve düşünce dünyasına derin izler bırakmıştır. En önemli eserleri arasında Mesnevî, Divân-ı Kebîr, Fîhi Mâ Fîh, Mecâlis-i Sebʿa ve Mektûbât yer almaktadır.

Şeb-i Arûs Törenleri

Mevlâna’nın ölüm gecesi, onun ifadesiyle “düğün gecesi” yani ilahi sevgiliye kavuşma anıdır. Bu nedenle 17 Aralık tarihleri Şeb-i Arûs adıyla anılır. Her yıl Konya’da düzenlenen uluslararası anma törenleri, dünyanın dört bir yanından binlerce ziyaretçiyi kente çeker.

2023: Mevlâna Yılı

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelgeyle 2023 yılı, Mevlâna’nın vuslatının 750. yıl dönümü vesilesiyle “Mevlâna Yılı” ilan edilmiştir. Bu kapsamda yurt içi ve yurt dışında pek çok etkinlik düzenlenmiştir.

Ziyaret Bilgileri

Mevlâna Müzesi, Konya şehir merkezinde yer alır. Tramvay, otobüs ve minibüslerle kolayca ulaşılabilir. Müze girişi ücretsizdir ve yılın her günü ziyarete açıktır. Adres: Aziziye Mah., Mevlana Cd. No:1, 42030 Karatay/Konya