Türkiye’de kanser, kalp ve damar hastalıklarından sonra en sık görülen ölüm nedeni olarak ikinci sırada yer alıyor. Atabay İlaç Medikal Direktörü Uzman Dr. Murat Yaycı, son verilere göre her yıl yaklaşık 233 bin 834 kişiye yeni kanser tanısı konduğunu ve 126 bin 335 kişinin kanser nedeniyle hayatını kaybettiğini açıkladı. En yaygın kanser türü ise yüzde 17,6 ile akciğer kanseri olurken, bunu meme, kalın bağırsak-rektum, prostat ve tiroid kanserleri izliyor.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
1-7 Nisan Kanser Haftası kapsamında açıklamalarda bulunan Dr. Yaycı, kanser vakalarının her geçen yıl arttığını ancak erken teşhis ve yaşam tarzı değişiklikleriyle riskin azaltılabileceğini vurguladı. “Tarama testleri, kanserin başlangıç aşamasında tespit edilmesini sağlayarak tedavide başarı şansını artırıyor,” dedi. Yaycı, şu tarama önerilerini paylaştı:
-
Kalın bağırsak ve rektum kanseri: 45 yaşından itibaren düzenli kolonoskopi.
-
Rahim ağzı kanseri: Düzenli Pap Smear testi.
-
Meme kanseri: 40 yaş öncesi kendi kendine muayene ve klinik kontrol; 40 yaş sonrası yıllık mamografi.
Kanser Riskini Azaltmanın Yolları
Dr. Yaycı, kanserin yaklaşık yüzde 30-40’ının önlenebilir olduğunu belirterek, günlük yaşamda yapılabilecek düzenlemeleri sıraladı:
-
Sigarayı bırakın: Sigara, akciğer kanserinin yanı sıra baş-boyun, mesane, böbrek, karaciğer, pankreas ve kalın bağırsak kanserleri riskini artırıyor.
-
Güneşten korunun: Deri kanseri riskini azaltmak için 30-50 SPF güneş kremi kullanın, gölgede kalın, şapka ve uzun kollu giysiler tercih edin, sabah 10.00-16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalmaktan kaçının.
-
Sağlıklı kiloyu koruyun: Obezite, meme, genital organlar, kalın bağırsak, yemek borusu, böbrek ve pankreas kanserleri riskini yükseltiyor.
-
Beslenmeye dikkat: Bol meyve, sebze, tam tahıl ve lifli gıdalar tüketin. Antioksidan içeren besinler (beta-karoten, likopen, A, C, E vitaminleri) tercih edin. Kırmızı ve işlenmiş etleri sınırlayın, yüksek ısıda kızartma yerine buğulama veya haşlama yöntemlerini kullanın. Alkol tüketimini azaltın.
-
Egzersiz yapın: Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite, kanser riskini düşürmede önemli bir rol oynuyor.
Dr. Yaycı, bu önlemlerin Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü rehberleriyle uyumlu olduğunu vurguladı. Erken teşhis ve bilinçli yaşam tarzı ile kanserin yükü hafifletilebilirken, uzmanlar toplumda farkındalığın artırılması gerektiğini belirtiyor.
